Vàng da sơ sinh – dấu hiệu nhận biết vàng da sinh lý và bệnh lý ở trẻ nhỏ

Vàng da sơ sinh phải được coi là bệnh lý khi có bất thường từ một trong số các biểu hiện dưới đây, cần phải đưa ngay trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa Nhi để được chẩn đoán và điều trị vàng da sơ sinh ngay, càng sớm càng tốt để tránh xảy ra biến chứng nhiễm độc thần kinh.

Thế nào là vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh?

Ở trẻ đủ tháng, bình thường thì vàng da sinh lý là khi có đủ các tiêu chuẩn sau:

• Xuất hiện sau 24 giờ tuổi.
• Hết trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.
• Mức độ vàng da nhẹ (chỉ vàng da vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng phía trên rốn).
• Vàng da đơn thuần, không kết hợp các triệu chứng bất thường khác (thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, lừ đừ…).
• Nồng độ Bilirubin/máu không quá 12mg% ở trẻ đủ tháng và không quá 14mg% ở trẻ non tháng.
• Tốc độ tăng bilirubin/máu không quá 5mg% trong 24 giờ.

Thế nào là vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh?

Trong một số ít trường hợp, vàng da là biểu hiện của một căn bệnh tiềm tàng nào đó. Vàng da phải được coi là bệnh lý khi có biểu hiện từ một trong số các dấu hiệu dưới đây:

• Vàng da sẽ xuất hiện sớm, trong vòng 24 giờ sau sinh.
• Vàng da đậm xuất hiện sớm, không hết vàng sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.
• Mức độ vàng toàn thân, lòng bàn tay, bàn chân và cả kết mạc mắt.
• Đồng thời với vàng da, có xuất hiện các triệu chứng bất thường khác (trẻ lừ đừ, bỏ bú, co giật…).
• Xét nghiệm bilirubin trong máu tăng hơn bình thường.

Nếu không phát hiện và điều trị vàng da bệnh lý kịp thời thì có thể xảy ra biến chứng nhiễm độc thần kinh. Bilirubin gián tiếp thấm vào não mà hậu quả là trẻ sẽ bị tử vong hoặc bị bại não suốt đời. 

vàng da bệnh lý

Lưu ý vàng da sơ sinh có thể ở mức độ nhẹ (vàng da sinh lý) nhưng cũng có thể tiến triển nặng (vàng da bệnh lý).

Tại sao chiếu đèn có thể điều trị được vàng da sơ sinh?

Khi bilirubin tăng đến ngưỡng phải điều trị, bác sĩ sẽ cho bé chiếu đèn đặc biệt để điều trị vàng da. Dưới tác dụng của ánh sáng đèn, bilirubin sẽ chuyển dạng, từ dạng không hòa tan trong nước thành dạng có thể hòa tan trong nước và sẽ được đào thải ra ngoài cơ thể.

chiếu đèn điều trị vàng da

• Sử dụng ánh sáng có bước sóng từ 400-500nm, cực điểm 450-460nm tương ứng với đỉnh hấp thụ của Bilirubine.
• Năng lượng ánh sáng tác động lên các phân tử Bilirubin để biến đổi chúng gián tiếp thành các sản phẩm đồng phân hay các sản phẩm quang oxy hoá tan được trong nước, không độc và sẽ được đào thải qua gan (qua mật) và thận (qua nước tiểu).

Chỉ định chiếu đèn:

• Xuất hiện sau 24 giờ tuổi.
• Vàng da tăng Bilirubine gián tiếp bệnh lý chưa có triệu chứng tiền nhiễm độc hay nhiễm độc thần kinh.
• Chiếu đèn dự phòng trong các trường hợp có nguy cơ vàng da sơ sinh như: non tháng, bầm dập nhiều, xuất huyết nhiều, bướu huyết thanh, bướu huyết xương, sọ to, trẻ có tán huyết.

Chống chỉ định: trong bệnh porphyrin/ niệu bẩm sinh, là một bệnh rất hiếm gặp.

Cách chọn dàn đèn: dàn đèn ánh sáng xanh dương có tác dụng tốt nhất, tiếp theo là ánh sáng xanh lá cây còn dàn đèn ánh sáng trắng có hiệu quả kém nhất.

Kỹ thuật rọi đèn: dùng đèn rọi vào da trẻ được cởi trần, có che kín mắt và bộ phận sinh dục, xoay trở để tăng diện tích da tiếp xúc với ánh sáng. Có thể rọi đèn liên tục hay cách quãng, rọi đèn 1 chiều hay 2 chiều.

Tắm nắng cho trẻ có thể giúp điều trị vàng da sơ sinh không?

Tắm nắng chỉ giúp trẻ hấp thụ vitamin D, ánh nắng mặt trời không có nhiều giá trị giúp điều trị vàng da ở trẻ sơ sinh

• Ánh sáng mặt trời chỉ có thể giúp trẻ bị vàng da nhẹ mau hết hơn nhưng không thể điều trị kịp các trường hợp vàng da sơ sinh nặng. Bố mẹ hãy bổ sung vitamin D3 hàng ngày cho trẻ để tình trạng vàng da của con sớm hết.
• Đối với các trẻ mới chớm vàng da thì có thể tắm nắng ấm mỗi sáng hoặc uống vitamin D3 hàng ngày.

tắm nắng giúp trẻ hấp thụ vitamin D

Để được tư vấn thăm khám trực tiếp Phòng khám nhi Họa Mi với Ts – Bs Lê Thị Thu Hương, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE  0918884666 hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY.

Tìm hiểu thêm thông tin y khoa

Chat trực tiếp Fanpage Bác sĩ Hương

Facebook Fanpage Bác sĩ Hương

Kênh Youtube Bác sĩ Hương