

Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ là một triệu chứng không thể bỏ qua. Đó có thể là các triệu chứng báo hiệu các bệnh lý nghiêm trọng tại đường hô hấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ của bé. Và lâu dần có thể khiến sức khỏe của trẻ giảm sút. Bố mẹ cần tìm ra được nguyên nhân và biện pháp xử trí phù hợp cho con.
Sự sưng, viêm hoặc chít hẹp tại đường hô hấp có thể là nguyên nhân khiến trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ. Tuy nhiên, triệu chứng này có thể là dấu hiệu cảnh báo về giai đoạn đầu của các bệnh lý hô hấp. Bố mẹ không nên chủ quan mà hãy tìm hiểu kỹ về nguyên nhân. Việc này giúp cha mẹ tìm ra hướng điều trị hiệu quả nhất cho bé.
Mặc dù là bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ nhưng bệnh hen suyễn ở giai đoạn đầu thường khó phân biệt. Trẻ nhỏ thường được chẩn đoán mắc hen suyễn khi đã xuất hiện các cơn hen cấp. Khi đó việc điều trị hen phế quản sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều. Vì thế khi trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ mẹ cũng nên nghĩ đến khả năng con mắc hen suyễn.

Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ do bệnh hen phế quản
Hen suyễn, hay còn gọi là hen phế quản, là bệnh lý đặc trưng bớt các cơn khó thở đột ngột. Đó là những cơn co thắt đường dẫn khí trong phổi do bị kích ứng bởi một số yếu tố. Giải thích về bệnh hen phế quản, các chuyên gia cho biết: Bệnh hen là do trong cơ thể trẻ có một gen nhạy cảm. Những bé mang gen này rất nhạy cảm với các yếu tố như khói bụi, mùi thuốc lá, lông chó mèo, phấn hoa,…
Khi trẻ vô tình tiếp xúc với các yếu tố kích thích trên, đường hô hấp sẽ bị sưng lên, hẹp lại. Kết quả làm cản trở quá trình lưu thông khí trong phổi. Trẻ có các biểu hiện như ho nhiều, thở khò khè, khó thở, tức ngực và đôi khi có đờm. Ngoài ra, trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ xảy ra nhiều hơn vào khoảng 4 giờ sáng.
Ở Việt Nam, viêm tiểu phế quản là bệnh điển hình ở trẻ dưới 24 tháng. Bệnh đặc trưng bởi ho nhiều, nghẹt mũi, khó thở, thở khò khè và đôi khi sốt. Phần lớn nguyên nhân xuất phát từ bệnh lý đường hô hấp trên. Trước khi bị viêm phế quản, trẻ bị sổ mũi nhiều, viêm họng, cảm lạnh… Nếu tình trạng bệnh kéo dài, vi rút rất dễ lây lan rộng. Chúng có thể lan từ mũi họng xuống tiểu phế quản và gây tổn thương tại đó.
Các triệu chứng ban đầu của bệnh có thể chỉ là ho nhiều, thở khò khè. Một số trẻ còn có biểu hiện nôn ói, mệt mỏi và chán ăn. Và đa phần trẻ bị viêm phế quản hồi phục nhanh chóng nếu được điều trị sớm. Tuy nhiên một số ít trẻ có biểu hiện tiến triển nặng hơn. Viêm khu trú có thể lan rộng hơn trong phổi hoặc lan thành viêm tai giữa cấp tính.

Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ do bị viêm ở tiểu phế quản
Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ và nghiêm trọng hơn là tình trạng thiếu oxy. Sự thiếu oxy nặng có thể khiến trẻ bị suy hô hấp nặng. Đó là khi trẻ tím tái, dễ nhận thấy thở khò khè, khó thở và thở gấp đến mức lồng ngực rút vào trong. Lúc này trẻ cần được đưa đến bệnh viện và cần có sự can thiệp của bác sĩ.
Có đến 40% trẻ nhỏ từng có triệu chứng ngạt mũi, ho, khò khè,… trong những năm tháng đầu đời. Và cảm lạnh là một nguyên nhân phổ biến gây ra các vấn đề tại đường hô hấp cho trẻ. Trẻ dễ bị cảm lạnh khi thay đổi thời tiết hoặc khi sức đề kháng suy yếu. Đó là điều kiện để virus xâm nhập và gây bệnh.
Trẻ bị cảm lạnh ban đầu thường chỉ ngứa mũi, hắt hơi, ho nhẹ… Nhưng nếu không được chăm sóc cẩn thận, tình trạng bệnh rất dễ xấu đi. Từ đó tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào đường hô hấp. Tình trạng nặng lên là khi hình thành các ổ viêm, gây sưng tấy tại đường hô hấp trên. Các triệu chứng bắt đầu rõ rệt hơn, rầm rộ hơn. Có thể là đau họng, sổ mũi, đờm xanh vàng, sốt, …
Đờm và tình trạng viêm, sưng tấy trong đường thở có thể cản trở sự thông khí của phổi. Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ, đau rát họng, khản tiếng,… Các triệu chứng thường trầm trọng hơn vào ban đêm khiến bé khó chịu, thức giấc giữa đêm. Điều này làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của trẻ.
VA là một tổ chức mô có vị trí tại vòm mũi họng. Khi hít vào, dòng không khí sẽ đi từ mũi, qua VA rồi đi xuống phế quản và phổi. Vì tiếp xúc trực tiếp với dòng không khí nên tổ chức này dễ bị viêm nhiễm do vi khuẩn. Đặc trưng của bệnh viêm VA là thường chỉ xuất hiện ở trẻ dưới 7 tuổi. Vì với những trẻ lớn hơn, bộ phận này sẽ bị teo đi và chỉ để lại vết.

Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ do bị viêm VA
Khi tổ chức VA bị viêm nó sẽ sưng lên làm hẹp con đường lưu thông của không khí. Lượng khí vào phổi giảm xuống khiến bé bị khó thở. Trẻ thở nhanh, thở ngắn và đôi khi có kèm theo tiếng rít. Bên cạnh đó, quá trình viêm còn kích thích tiết ra dịch nhầy tại đó làm bé bị chảy nước mũi. Nước mũi trong những ngày đầu sẽ là dạng lỏng và còn trong. Sau đó đặc dần và có mủ khiến bé bị nghẹt mũi.
Ngoài việc trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ, con còn bị sốt, có thể cao trên 38 độ C. Trẻ mệt mỏi dẫn đến biếng ăn, suy nhược, không ngủ được, dễ quấy khóc và có hơi thở hôi. Về ban đêm, các triệu chứng sẽ biểu hiện rầm rộ hơn, nghiêm trọng hơn. Bởi vậy, nếu thấy con thường xuyên bị ngạt mũi, thở khò khè khi ngủ ba mẹ cần mau chóng xác định nguyên nhân.
Vào thời điểm giao mùa, tỷ lệ bệnh nhi nhập viện do viêm phổi tăng lên đáng kể. Đây là một tình trạng đáng báo động. Bệnh viêm phổi thực chất là tình trạng nhiễm trùng bên trong phổi. Điều này xảy ra khi vi khuẩn hoặc vi rút mắc kẹt trong cơ quan này. Đây là nơi chúng có thể sinh sôi và gây nhiễm trùng.
Viêm phổi có thể xảy ra sau hoặc trong một đợt cảm cúm hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên. Lúc này, chất nhầy do phổi tiết ra sẽ trở thành nguồn dinh dưỡng dồi dào cho vi khuẩn. Sau một vài ngày, vi khuẩn và vi rút nhân lên nhanh chóng. Các túi phế nang trở nên chứa đầy mủ, chất nhầy với một lượng lớn vi khuẩn tại đó.

Bệnh viêm phổi làm trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ
Vì thế viêm phổi khiến trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ, sốt nhẹ, ho ra đờm, đau tức ngực,… Nặng hơn, khi lượng chất nhầy lớn làm bít tắc các đường dẫn khí, làm trẻ phải thở nhanh, gấp, gắng sức để thở. Mẹ có thể quan sát thấy con phải thở bằng miệng, cố gắng thở đến nỗi rút lõm lồng ngực. Viêm phổi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em dưới 5 tuổi.
Có nhiều bệnh lý với biểu hiện là trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ. Tuy nhiên các triệu chứng thường khá giống nhau khiến ba mẹ dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, bạn không nên bỏ qua mà hãy quan sát trẻ nhiều hơn. Phát hiện sớm giúp việc lựa chọn được phương pháp điều trị tốt và tiên lượng cũng tốt hơn nhiều.
Để tránh việc trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ làm cản trở hoạt động hằng ngày của bé, mẹ nên tìm hiểu về các phương pháp điều trị tại nhà. Điều trị tại nhà đúng cách giúp trẻ hồi phục nhanh hơn và giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng. Mẹ có thể tham khảo những biện pháp tại nhà mà chúng tôi đề xuất sau đây:
Đây là một trong những cách làm đơn giản mà được các bác sĩ khuyến khích. Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý là phương pháp an toàn và có tác dụng tốt đối với trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ. Nước muối sinh lý có tác dụng rửa sạch vi khuẩn, giảm đờm. Đồng thời, môi trường nước muối có thể ức chế sự lây lan của vi khuẩn. Do đó, giúp đường thở thông thoáng và trẻ cảm thấy dễ chịu hơn..

Cho trẻ bị khò khè có đờm súc họng nước muối
Các bác sĩ khuyến cáo nên cho trẻ rửa mũi, súc họng bằng nước muối sinh lý ngày 2-3 lần. Các mẹ cần hướng dẫn kỹ càng để trẻ có thể tự làm được. Tránh việc trẻ bị sặc hoặc nuốt nhiều nước muối xuống bụng. Chú ý rằng, không nên rửa lại một lượt bằng nước sạch. Nên để nước muối lưu lại tại đường hô hấp lâu hơn và tự khô. Điều này giúp tăng khả năng sát khuẩn và long đờm.
Giữ ấm cho bé là cách giúp sức đề kháng của con không bị suy yếu thêm. Ngoài ra, giữ ấm cũng là cách tăng cường sức mạnh cho bé trong quá trình cơ thể đang chống lại vi khuẩn, vi rút. Mẹ hãy mặc thêm áo cho bé và đắp thêm chăn nếu cần thiết. Đặc biệt là vùng cổ của bé. Đảm bảo đủ ấm giúp con cảm thấy dễ chịu hơn nhiều.
Bên cạnh giữ ấm, thì cho bé uống nước ấm cũng là cách mẹ nên làm nếu trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ. Nước ấm giúp làm ẩm và giãn mạch tại cổ họng. Từ đó có thể làm giảm đau họng, giảm cảm giác ngứa rát họng. Ngoài ra, uống thêm nước cũng là cách để rửa trôi vi khuẩn và đờm nhầy tại đó.
Đờm nhầy tại mũi và cổ họng khiến bé khó thở, khó chịu. Do đó, bạn có thể vỗ lưng cho trẻ để làm long cục đờm tại đó. Để trẻ quay lưng về phía mình và dùng lòng bàn tay vỗ nhẹ vào lưng trên của trẻ. Vỗ nhẹ hai bên với lực vừa phải để làm sạch đờm trong cổ họng, giúp thông đường thở.

Vỗ lưng trẻ để làm long đờm
Với những trẻ lớn, mẹ có thể áp dụng cách làm của dân gian để giúp long đờm. Ví dụ như nước mật ong chanh, đun nước vo gạo và rau diếp cá, chưng lá hẹ với quất và đường phèn,… Ngoài ra mẹ cũng có thể cho trẻ xông các loại tinh dầu như tinh dầu tràm, tinh dầu sả chanh. Tuy nhiên với trẻ nhỏ mẹ nên cẩn thận để tránh làm trẻ bị bỏng.
Đối với trẻ bị hen phế quản, cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các dị nguyên. Giữ cho ngôi nhà của bạn sạch sẽ, đặc biệt là phòng ngủ của trẻ. Ngoài ra, tránh để em bé tiếp xúc với phấn hoa, lông chó hoặc khói thuốc lá. Việc điều trị sẽ hiệu quả hơn nếu con bạn ít lên cơn hen suyễn hơn.
Ngoài ra, ở một số trẻ, cơn hen có thể xảy ra ngay cả khi trẻ vận động mạnh hoặc gắng sức. Tuy nhiên chúng thường xảy ra đột ngột và khó biết trước gây ra nhiều nguy hiểm cho bé. Vì thế, ba mẹ hãy nói cho con hiểu tình trạng bệnh của mình. Đồng thời, hướng dẫn con nên làm thế nào để tránh xảy ra các cơn hen cấp.
Cha mẹ cũng nên chăm sóc con kỹ hơn để tránh những cơn hen suyễn nặng thêm. Khi lên cơn hen, trẻ nhỏ có thể hoảng sợ. Khi đó, việc không có mặt của người lớn sẽ gây ra nhiều nguy hiểm. Bởi nhiều trẻ thiếu kinh nghiệm để xử lý hoặc chưa sử dụng thành thạo các loại thuốc cắt cơn hen.
Ngoài việc điều trị thì dinh dưỡng đối với trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ cũng rất quan trọng. Vì khó chịu nên trẻ thường bỏ ăn, không hứng thú với thức ăn dẫn đến ăn không tiêu và không hấp thụ hết được chất dinh dưỡng. Do vậy, việc đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh nhất để chống lại các tác nhân gây bệnh.

Cho trẻ bị khò khè có đờm ăn súp
Mẹ hãy chuẩn bị thực đơn đa dạng và đảm bảo đủ 6 nhóm dưỡng chất chính. Đó là chất bột đường, chất đạm, chất béo, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Ngoài ra, mẹ cũng nên nấu những món dễ tiêu và chia nhỏ bữa ăn để trẻ dễ hấp thu. Mẹ có thể nấu cháo, súp gà hoặc món hầm,… để trẻ dễ ăn hơn. Thêm vào đó, hãy chú ý loại bỏ những đồ ăn dễ gây ho hoặc dễ gây kích ứng.
Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ nếu có thể điều trị tại nhà được là rất tốt. Tuy nhiên, điều này còn tùy thuộc vào nguyên nhân và diễn biến của bệnh lý trẻ đang mắc. Việc cố giữ trẻ ở nhà lâu hơn có thể khiến việc điều trị không hiệu quả và đe dọa đến tính mạng. Nếu có những biểu hiện dưới đây, tốt hơn mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện:
Khó thở kéo dài: Các cơn khó thở kéo dài hoặc không thuyên giảm có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh hen phế quản hoặc sự lan rộng ổ nhiễm khuẩn trong phổi. Khi đó trẻ cần phải dùng đến thuốc và sự chăm sóc của bác sĩ. Nếu không, trẻ dễ bị suy hô hấp nặng với biểu hiện tím tái, hoảng loạn, ngừng thở,…
Mất tiếng nói: Giọng bé khản đặc, đau họng dữ dội và đôi khi không thể phát ra thành tiếng. Đó là khi các tổ chức viêm ở mũi họng thực sự trở nên nghiêm trọng. Niêm mạc bị sưng tấy làm cản trở đường hô hấp khiến bé không thể nói ra thành tiếng. Điều này có thể dẫn đến các đợt suy hô hấp hoặc sốt cao khó kiểm soát.
Sốt cao trên 39 độ C: Cơn sốt trên 39 độ C có thể đe dọa đến sức khỏe và tính mạng của bé. Khi sốt quá cao, dễ xảy ra tình trạng mê sảng, co giật, hôn mê,… Ngoài ra, khi mẹ không thể hạ sốt cho bé bằng các cách thông thường thì đưa trẻ đến viện là giải pháp tối ưu nhất.

Nên đưa trẻ đến bệnh viện khi sốt cao
Khò khè kéo dài: Là khi mẹ đã thực hiện nhiều phương pháp tại nhà nhưng các triệu chứng không thuyên giảm. Để tránh các bệnh lý tiến triển thành mãn tính, mẹ cần đưa trẻ đến viện. Các bác sĩ sẽ xác định rõ nguyên nhân và đề ra phương pháp điều trị phù hợp.
Tóm lại, triệu chứng trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ là dấu hiệu tiềm ẩn của nhiều bệnh lý tại đường hô hấp. Nếu để bệnh tiến triển nặng, nó sẽ là trở ngại lớn trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Vì thế, theo dõi quan sát biểu hiện của trẻ nhiều hơn, tìm hiểu kiến thức nhiều hơn là điều ba mẹ nên làm.
>>Xem thêm: Biếng ăn để lại hậu quả gì với trẻ
>>Xem thêm: Men tiêu hóa trị táo bón cho trẻ
>>Xem thêm:Sự phát triển bình thường của trẻ 12 tháng tuổi
Để được tư vấn thăm khám trực tiếp Phòng khám nhi Họa Mi với Ts – Bs Lê Thị Thu Hương, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE 0918884666 hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY.
Tìm hiểu thêm thông tin y khoa
Chat trực tiếp Fanpage Bác sĩ Hương
Facebook Fanpage Bác sĩ Hương
Kênh Youtube Bác sĩ Hương