

Mỗi lần thay tã cho con là một lần ba mẹ bước vào cuộc “thám mã” đầy lo lắng. Chỉ cần thấy màu sắc khác lạ, một chút nhầy hay mùi hơi chua, lòng ba mẹ lại thắt lại với hàng loạt câu hỏi: “Con có bị tiêu hóa kém không?”, “Sao phân hôm nay lại xanh thế này?”, “Liệu có phải con bị nhiễm khuẩn rồi không?”.
Thực tế, phân của trẻ em (đặc biệt là trẻ sơ sinh) giống như một “chiếc gương” phản chiếu trực tiếp sức khỏe hệ tiêu hóa. Trong bài viết này, dựa trên những chia sẻ chuyên môn từ Bác sĩ Hương, chúng ta sẽ cùng giải mã tất cả các sắc thái của phân để ba mẹ tự tin hơn trong hành trình chăm sóc bé yêu.
Trước khi lo lắng về những dấu hiệu bất thường, ba mẹ cần biết thế nào là một “chiếc tã khỏe mạnh”. Màu sắc phân của bé thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào độ tuổi và chế độ ăn.
Đây là loại phân đầu đời của bé, có màu đen sẫm hoặc xanh đen, dính như nhựa đường và không có mùi. Việc bé đi phân su là dấu hiệu tốt cho thấy ruột của bé đang hoạt động bình thường.
Trẻ bú mẹ thường có phân rất “đẹp”:
Màu sắc: Vàng tươi, vàng mù tạt hoặc hơi xanh nhẹ.
Kết cấu: Mềm, sệt, đôi khi có những hạt trắng lợn cợn (do sữa mẹ chưa tiêu hóa hết, hoàn toàn bình thường).
Mùi: Mùi nhẹ, hơi chua nhưng không hôi nồng.
So với bé bú mẹ, phân của bé uống sữa công thức thường:
Màu sắc: Vàng nâu, nâu nhạt hoặc xanh xám.
Kết cấu: Đồ đặc hơn (như bơ đậu phộng), ít đi ngoài hơn bé bú mẹ.
Mùi: Nồng và nặng mùi hơn.
Đây là phần khiến ba mẹ đau đầu nhất. Hãy cùng Bác sĩ Hương phân tích từng trường hợp cụ thể:
Nguyên nhân: Có thể do bé bú quá nhiều “sữa đầu” (ít chất béo, nhiều đường lactose), do bé đang uống bổ sung sắt, hoặc đơn giản là do thực phẩm mẹ ăn.
Khi nào lo lắng: Nếu phân xanh đi kèm với bọt và bé quấy khóc, có thể bé đang gặp khó khăn trong việc hấp thụ đường lactose.
Bình thường: Bé đang trong giai đoạn chảy dãi nhiều (mọc răng), nước dãi không tiêu hóa hết tạo thành chất nhầy trong phân.
Nguy hiểm: Nhầy đi kèm với máu, bé bỏ bú, sốt. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường ruột hoặc viêm đại tràng.
Đây thường là biểu hiện của tình trạng quá tải đường Lactose. Khi ruột non không sản xuất đủ enzyme lactase để tiêu hóa đường trong sữa, đường sẽ bị lên men ở đại tràng, tạo ra khí gas (bọt) và acid (mùi chua). Tình trạng này kéo dài dễ làm bé bị hăm đỏ vùng hậu môn.
Ở trẻ bắt đầu ăn dặm, việc thấy mẩu cà rốt hay rau trong phân là chuyện thường gặp vì hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, nếu phân sống đi kèm với việc bé chậm tăng cân, ba mẹ cần xem xét lại khả năng hấp thụ của con.

Đi ngoài phân sống ở trẻ sơ sinh
Ba mẹ cần đặc biệt lưu ý 3 màu sắc “nguy hiểm” sau đây:
Phân có máu (Đỏ): Có thể là do táo bón gây rách hậu môn, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của dị ứng đạm sữa bò hoặc nhiễm khuẩn đường ruột (kiết lỵ).
Phân trắng xám (Như đất sét): Đây là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm, cảnh báo các vấn đề về gan hoặc mật (tắc mật bẩm sinh). Nếu thấy dấu hiệu này, hãy đưa bé đến bệnh viện ngay lập tức.
Phân đen (Sau giai đoạn phân su): Có thể là dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa trên. (Lưu ý phân biệt với phân đen do bé uống thuốc bổ sắt).
Lời khuyên từ Bác sĩ Hương: “Đừng chỉ nhìn vào tã, hãy nhìn vào con. Nếu bé vẫn chơi ngoan, tăng cân tốt thì những thay đổi màu sắc nhẹ thường không đáng ngại. Nhưng nếu bé quấy khóc, nôn trớ, sốt hoặc lờ đờ, đó là lúc cần sự can thiệp của y tế.”
Để con có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, phân “vàng – khuôn – đẹp”, ba mẹ có thể áp dụng các bí kíp sau:
Ưu tiên sữa mẹ: Sữa mẹ chứa các kháng thể và lợi khuẩn tự nhiên giúp thiết lập hệ vi sinh đường ruột hoàn hảo nhất.
Bổ sung Men vi sinh (Probiotics): Lựa chọn các loại men vi sinh uy tín giúp cân bằng hệ vi sinh, giảm tình trạng phân sống, đầy hơi và bọt.
Chăm sóc niêm mạc ruột: Với những bé vừa trải qua đợt tiêu chảy hoặc dùng kháng sinh, niêm mạc ruột thường bị tổn thương. Ba mẹ nên bổ sung thêm Kẽm và các dưỡng chất hỗ trợ phục hồi niêm mạc để con hấp thụ tốt hơn.
Chế độ ăn dặm khoa học: Đừng ép bé ăn quá nhiều chất đạm sớm. Hãy bắt đầu từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều để ruột bé có thời gian thích nghi.
Massage bụng: Động tác massage theo chiều kim đồng hồ mỗi ngày giúp tăng cường nhu động ruột, giúp bé đi tiêu dễ dàng hơn, tránh táo bón.
Phân của bé là “ngôn ngữ” không lời giúp con nhắn nhủ với ba mẹ về tình hình sức khỏe bên trong. Hy vọng bài viết này đã giúp ba mẹ tự tin hơn, bớt lo lắng và biết cách xử lý kịp thời khi tã của con có dấu hiệu lạ.
Hệ tiêu hóa khỏe mạnh chính là nền tảng cho sự phát triển thể chất và trí não vượt trội của bé!
Để được tư vấn thăm khám trực tiếp Phòng khám nhi Họa Mi với Ts – Bs Lê Thị Thu Hương, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE 0918884666 hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY.
Tìm hiểu thêm thông tin y khoa:
Chat trực tiếp Fanpage Bác sĩ Hương
Facebook Fanpage Bác sĩ Hương
Kênh Youtube Bác sĩ Hương