Nguyên nhân gây trào ngược ở trẻ sơ sinh
Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh là hiện tượng phổ biến, do nhiều nguyên nhân liên quan đến sự phát triển chưa hoàn thiện của hệ tiêu hóa và các yếu tố khác. Dưới đây là các nguyên nhân chính gây ra tình trạng này:
1. Hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện
Cơ vòng thực quản dưới (LES) chưa hoàn chỉnh
- Cơ vòng thực quản dưới (Lower Esophageal Sphincter – LES) là cấu trúc ngăn không cho thức ăn từ dạ dày trào ngược lên thực quản. Ở trẻ sơ sinh, cơ này còn yếu và chưa đóng kín hoàn toàn, khiến axit và thức ăn dễ dàng trào ngược lên thực quản.
Dạ dày nhỏ và nằm ngang
- Dạ dày của trẻ sơ sinh có kích thước nhỏ và nằm ngang trong khoang bụng. Khi trẻ bú no hoặc nuốt phải không khí trong quá trình bú, áp lực trong dạ dày tăng cao, dẫn đến hiện tượng trào ngược.
2. Đặc điểm sinh lý của trẻ sơ sinh
Thời gian làm rỗng dạ dày lâu
- Ở trẻ sơ sinh, quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn so với người lớn. Điều này làm thức ăn và sữa lưu lại lâu hơn trong dạ dày, tăng nguy cơ trào ngược.
Tư thế nằm nhiều
- Trẻ sơ sinh thường nằm hầu hết thời gian, làm giảm lực hấp dẫn giúp thức ăn giữ lại trong dạ dày, từ đó dễ dẫn đến hiện tượng trào ngược.
Nuốt không khí khi bú
- Trẻ bú không đúng tư thế hoặc bú quá nhanh thường nuốt nhiều không khí vào dạ dày, làm tăng áp lực dạ dày và dẫn đến trào ngược.
3. Yếu tố dinh dưỡng và thói quen bú
Bú quá no
- Việc cho trẻ bú quá nhiều hoặc quá nhanh có thể làm dạ dày căng trướng, gây áp lực và làm thức ăn dễ trào ngược.
Loại sữa không phù hợp
- Một số trẻ có thể không dung nạp lactose hoặc dị ứng với đạm sữa bò, làm tăng nguy cơ kích ứng dạ dày và trào ngược.
4. Các yếu tố nguy cơ khác
Sinh non
- Trẻ sinh non có hệ tiêu hóa chưa phát triển đầy đủ, đặc biệt là cơ vòng thực quản dưới, khiến trào ngược dễ xảy ra hơn so với trẻ đủ tháng.
Thoát vị hoành
- Đây là một dị tật bẩm sinh, trong đó một phần của dạ dày trượt qua cơ hoành vào lồng ngực, làm gián đoạn cơ chế chống trào ngược.
Táo bón
- Táo bón làm tăng áp lực trong ổ bụng, gây ảnh hưởng đến khả năng giữ thức ăn trong dạ dày và dẫn đến trào ngược.
Nhiễm trùng hoặc bệnh lý nền
- Một số trẻ mắc các bệnh lý về thần kinh, nhiễm trùng đường tiêu hóa, hoặc bất thường về cấu trúc đường tiêu hóa cũng có nguy cơ cao bị trào ngược.
5. Thói quen chăm sóc không đúng cách
Tư thế sai khi cho bú
- Việc để trẻ nằm ngang khi bú hoặc không giữ tư thế thẳng đứng sau bú có thể làm tăng nguy cơ trào ngược.
Không ợ hơi sau bú
- Nếu trẻ không được ợ hơi đúng cách sau khi bú, lượng không khí còn lại trong dạ dày sẽ gây áp lực, dễ dẫn đến trào ngược.
Khi nào cần lo lắng về trào ngược ở trẻ sơ sinh?
Mặc dù trào ngược thường là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cha mẹ cần chú ý nếu:
- Trẻ nôn trớ nhiều lần và không tăng cân hoặc giảm cân.
- Nôn ra dịch xanh, vàng hoặc máu.
- Trẻ khó chịu, quấy khóc liên tục sau khi ăn.
- Xuất hiện dấu hiệu khó thở, ho kéo dài hoặc thở khò khè.
Lời khuyên cho cha mẹ
- Cho trẻ bú đúng tư thế, tránh để trẻ bú quá no.
- Sau khi bú, giữ trẻ ở tư thế thẳng đứng trong ít nhất 20–30 phút.
- Thường xuyên vỗ ợ hơi cho trẻ sau bữa ăn.
- Nếu trẻ có dấu hiệu trào ngược nghiêm trọng, hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và xử lý kịp thời.
Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh thường tự khỏi khi trẻ lớn lên, nhưng việc chăm sóc đúng cách và phát hiện kịp thời các bất thường là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.
