0918884666
0918884666
Mỗi khi trời trở gió, mưa nắng thất thường hay có đợt lạnh đột ngột, nhiều mẹ lại nghe tiếng khịt khịt, sụt sịt từ bé, kèm theo nghẹt mũi kéo dài, khó ngủ, bỏ bú. Không sốt, không ho nhiều, nhưng bé lại quấy khóc, mệt mỏi khiến cả nhà lo lắng.
Nhiều cha mẹ cho rằng con chỉ bị cảm lạnh nhẹ, nhưng nếu tình trạng tái đi tái lại nhiều lần, đặc biệt mỗi lần thời tiết thay đổi, rất có thể bé đang mắc các bệnh hô hấp mạn tính như viêm mũi dị ứng, viêm VA tái phát hoặc hen phế quản thể dị ứng.
👉 Bài viết dưới đây, cùng với chia sẻ từ BS. Lê Thị Thu Hương – chuyên khoa Nhi hô hấp, sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý hiệu quả, để con không còn khò khè, nghẹt mũi mỗi khi đổi mùa nữa!
Hệ hô hấp và miễn dịch của trẻ dưới 6 tuổi còn rất non yếu, nên việc phản ứng mạnh với thời tiết là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, nếu mỗi lần thay đổi thời tiết bé đều bị nghẹt mũi kéo dài >5–7 ngày, không cải thiện với chăm sóc thông thường, mẹ cần nghĩ đến các bệnh lý mạn tính như:
Viêm mũi dị ứng mạn tính
Viêm VA tái phát (VA phì đại hoặc viêm mạn)
Hen phế quản (liên quan dị ứng)
Dưới đây là các dấu hiệu lâm sàng phổ biến giúp mẹ nhận biết con có thể mắc bệnh đường hô hấp trên mạn tính:
Nghẹt mũi kéo dài trên 5–7 ngày
Chảy nước mũi trong hoặc đặc, có mùi
Hắt hơi liên tục từng tràng, đặc biệt buổi sáng
Thở miệng khi ngủ, ngủ ngáy nhẹ
Quầng thâm quanh mắt (mắt gấu trúc), hay dụi mũi
Ho về đêm, thở khò khè khi ngủ hoặc khi vận động
Ăn uống kém, bỏ bú, chậm tăng cân
📌 Nguy cơ cao hơn nếu trong gia đình có tiền sử hen phế quản, viêm mũi dị ứng, chàm sữa, dị ứng thực phẩm.
Viêm mũi dị ứng là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch với các dị nguyên (bụi nhà, lông thú, phấn hoa, nấm mốc…). Bệnh này không lây nhưng liên quan đến cơ địa dị ứng, có thể kéo dài và tái phát quanh năm.
Triệu chứng điển hình:
Nghẹt mũi 1 hoặc 2 bên, chảy nước mũi trong suốt
Hắt hơi từng cơn, ngứa mũi
Thở bằng miệng khi ngủ, ngủ không sâu
Mắt quầng thâm, hay gãi mũi, dụi mũi
Không sốt, nhưng mệt mỏi, dễ mất ngủ
📍 Biến chứng có thể gặp nếu không kiểm soát tốt:
Viêm tai giữa tái phát
Viêm xoang mạn tính
Ảnh hưởng cấu trúc mặt (mặt VA)
VA (amidan vòm họng) có vai trò miễn dịch nhưng khi phì đại hoặc viêm lâu ngày sẽ gây tắc nghẽn đường thở mũi, đặc biệt rõ khi bé nằm ngủ.
Triệu chứng nhận biết:
Nghẹt mũi thường xuyên, thở miệng khi ngủ
Ngủ ngáy, khò khè, nói giọng mũi
Hay bị viêm tai giữa, viêm họng tái phát
Chậm nói, nói ngọng ở trẻ lớn
Biểu hiện rõ hơn vào mùa lạnh, khi thời tiết thay đổi
📍 Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định nạo VA để tránh biến chứng ảnh hưởng thính lực, phát âm và thể trạng chung của trẻ.
Hen là bệnh viêm mạn tính của đường hô hấp dưới, thường gặp ở trẻ có cơ địa dị ứng, dễ bùng phát khi thay đổi thời tiết, hít phải dị nguyên.
Triệu chứng lâm sàng:
Nghẹt mũi đi kèm ho đêm, thở khò khè
Cảm giác nặng ngực, khó thở khi vận động
Tái phát khi trời lạnh, nhiều bụi, nấm mốc
Có thể kèm viêm mũi dị ứng
📍 Hen cần điều trị theo phác đồ kiểm soát lâu dài bằng thuốc dự phòng (corticosteroid dạng xịt) và tránh yếu tố khởi phát. Không thể khỏi chỉ trong vài ngày chăm sóc thông thường.
Nhỏ 2–4 lần/ngày, đặc biệt trước khi ngủ hoặc sau khi ra ngoài.
Giúp làm sạch niêm mạc mũi, giảm kích ứng và loại bỏ dịch tiết.
Chỉ hút khi trẻ nhiều dịch, khó thở rõ rệt.
Dùng dụng cụ mềm, không hút quá sâu hoặc quá mạnh.
Tránh lạm dụng để bảo vệ niêm mạc mũi.
Đặc biệt là cổ, ngực, bàn chân vào sáng sớm, chiều tối.
Không tắm nước lạnh, hạn chế cho bé ra gió.
Vệ sinh máy lạnh, chăn gối, đồ chơi mỗi tuần.
Hạn chế khói thuốc, vật nuôi, nấm mốc trong phòng bé.
Bú mẹ hoàn toàn 6 tháng đầu.
Bổ sung vitamin D, kẽm, lợi khuẩn (theo chỉ định).
Cho bé tiếp xúc ánh nắng sáng sớm và vận động nhẹ mỗi ngày.
Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu bé có các biểu hiện sau:
Nghẹt mũi kéo dài >7 ngày, không đáp ứng điều trị thông thường
Thở miệng, ngủ ngáy, khò khè về đêm
Ho kéo dài, đặc biệt về đêm hoặc sau vận động
Tái phát viêm họng, viêm tai giữa nhiều lần
Có tiền sử hoặc yếu tố nguy cơ dị ứng trong gia đình
Nội soi mũi họng
Test dị ứng (Prick test hoặc xét nghiệm IgE)
Chụp X-quang VA nếu nghi ngờ phì đại
Phác đồ kiểm soát viêm mũi dị ứng hoặc hen phế quản nếu cần
Cho trẻ bú mẹ sớm và đủ
Tiêm phòng đầy đủ: cúm mùa, phế cầu, bạch hầu – ho gà – uốn ván
Hạn chế kháng sinh, thuốc co mạch mũi nếu không cần thiết
Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay trước ăn và sau khi ra ngoài
Tạo thói quen sinh hoạt lành mạnh: ăn đủ chất, ngủ đúng giờ, vui chơi ngoài trời
Đừng xem nhẹ việc con sổ mũi, nghẹt mũi mỗi lần thời tiết thay đổi, bởi đây có thể là tín hiệu sớm của bệnh lý hô hấp mạn tính như viêm mũi dị ứng, viêm VA hoặc hen phế quản.
👉 Việc nhận biết sớm, đưa bé đi khám kịp thời và chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm tái phát, tránh biến chứng, giúp con hô hấp khỏe mạnh hơn và phát triển toàn diện hơn.
“Không phải cứ sổ mũi là cảm lạnh, không phải cứ trời trở lạnh là phải chịu đựng. Khi mẹ biết cách quan sát từng hơi thở của con, mẹ không chỉ đang chăm sóc bé – mà còn đang bảo vệ tương lai hô hấp khỏe mạnh cho cả đời con.”
– BS. Lê Thị Thu Hương – Chuyên khoa Nhi Hô hấp
