0918884666
0918884666
Bác sĩ Hương chào ba mẹ thân mến,
Trong hành trình đồng hành cùng con khôn lớn, có lẽ một trong những điều khiến ba mẹ xót xa nhất chính là nhìn thấy làn da non nớt của con bị mẩn đỏ, khô ráp, và con liên tục cào gãi vì ngứa ngáy. Là một bác sĩ Nhi khoa, hàng ngày tôi gặp không biết bao nhiêu ánh mắt lo lắng, đầy áp lực của những người làm cha làm mẹ khi con mình mắc phải căn bệnh dai dẳng mang tên: Viêm da cơ địa (hay còn gọi là chàm thể tạng).
Nhiều ba mẹ đến phòng khám của tôi thường thắc mắc: “Bác sĩ ơi, sao tôi cũng tắm rửa sạch sẽ, cũng chăm con kỹ lắm mà da con cứ sần sùi, đỏ rực lên như thế? Da con khác gì với da các bạn khác ạ?”
Hôm nay, trong khuôn khổ bài viết này (thuộc bài học thứ 2 trong chuỗi khoa học thấu hiểu viêm da cơ địa của tôi), tôi sẽ giúp ba mẹ giải mã tường tận gốc rễ của vấn đề. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu xem cấu trúc làn da bé bị viêm da cơ địa thực sự khác biệt như thế nào so với làn da thông thường. Khi ba mẹ thấu hiểu được cấu trúc bên trong “hàng rào bảo vệ” của con, ba mẹ sẽ biết cách yêu thương và chăm sóc làn da ấy một cách khoa học nhất ở các bước tiếp theo.
Để hiểu được sự bất thường trên da của em bé bị viêm da cơ địa, trước hết, ba mẹ hãy cùng tôi hình dung về cấu trúc của một làn da khỏe mạnh bình thường.
Trong y học, chúng tôi thường ví làn da của chúng ta – đặc biệt là lớp biểu bì ngoài cùng – giống như một bức tường gạch kiên cố và rất đẹp.
Các viên gạch: Chính là các tế bào biểu bì da (tế bào sừng). Chúng xếp chồng lên nhau ngay ngắn, đều đặn.
Lớp vữa trát: Chính là lớp màng chất béo tự nhiên (lipid sinh học, chủ yếu bao gồm ceramide, cholesterol và các acid béo tự do). Lớp vữa này lấp đầy các khoảng trống giữa các viên gạch, gắn kết chúng lại với nhau để che phủ và giữ cho bức tường đó phẳng phiu.
Hàng rào giữ nước (Ngăn chặn thất thoát độ ẩm): Nó giữ cho hơi nước và độ ẩm bên dưới da không bị bay hơi ra ngoài. Nhờ đó da em bé luôn có độ mọng, mềm mại và đàn hồi tốt.
Lá chắn bảo vệ (Chống tác nhân bên ngoài): Nó ngăn chặn triệt để không cho vi khuẩn, virus, nấm, bụi bẩn và các dị nguyên xâm nhập vào cơ thể.
Khi bức tường này vững chắc, làn da của em bé sẽ láng mịn, khỏe khoắn và không dễ bị kích ứng trước các thay đổi của môi trường.
Bây giờ, chúng ta hãy bước vào cốt lõi của bài học hôm nay. Làn da của em bé bị viêm da cơ địa sẽ không bao giờ được phẳng phiu, hoàn hảo như bức tường kiên cố nêu trên.
Theo các nghiên cứu chuyên sâu về da liễu nhi khoa, cấu trúc da của trẻ bị viêm da cơ địa bị tổn thương ngay từ cấp độ biểu bì. Nếu ví với bức tường, thì đây là một bức tường bị lộc xộc do thiếu đi lớp vữa trát.
(Mẹo WordPress: Ba mẹ nên chèn hình ảnh đồ họa so sánh da khỏe mạnh và da tổn thương tại đây)
Ở trẻ bị viêm da cơ địa, cơ thể gặp phải một khiếm khuyết trong cấu trúc da tự nhiên. Lượng lipid (đóng vai trò làm “vữa” kết dính giữa các tế bào) bị suy giảm nghiêm trọng.
Kết quả là các “hàng gạch” tế bào biểu bì da xếp đặt lệch lạc, lỏng lẻo và rệu rã. Bức tường bảo vệ lúc này trở nên ọp ẹp, thô ráp và lộc xộc.
Chính sự “lộc xộc”, thiếu vữa này đã dẫn tới hai hệ lụy nghiêm trọng khiến bệnh lý viêm da cơ địa bùng phát liên miên:
Da bị mất nước trầm trọng (Gây khô da): Do không có lớp vữa lipid bịt kín các kẽ hở, hơi nước ở trên bề mặt da sẽ không được giữ lại mà liên tục bị bay hơi ra ngoài. Đây là lý do cốt lõi giải thích tại sao da của trẻ bị viêm da cơ địa lúc nào cũng bị khô, ráp, sần sùi.
Cửa ngõ mở toang cho các tác nhân gây bệnh: Khi hàng rào bảo vệ xuất hiện vô số vết rạn nứt lộc xộc, nó hoàn toàn mất đi khả năng bảo vệ. Tất cả các tác nhân từ môi trường bên ngoài sẽ vô cùng dễ dàng xâm nhập xuyên qua da để gây bệnh và kích hoạt phản ứng dị ứng.
Trẻ bị viêm da cơ địa
Khi bức tường da bị tổn thương và mở toang cửa, cơ thể em bé sẽ lập tức phản kháng lại các tác nhân xâm nhập, gây ra phản ứng viêm, đỏ và ngứa ngáy dữ dội.
Là ba mẹ của một em bé viêm da cơ địa, bạn cần ghi nhớ rõ những “kẻ thù” hàng đầu rất dễ len lỏi qua làn da thiếu vữa của con bao gồm:
Vi khuẩn, virus và nấm: Phổ biến nhất là tụ cầu vàng. Chúng bám dính, sinh sôi trong các khe hở và gây nhiễm trùng da.
Dị nguyên từ môi trường: Lông thú cưng (chó, mèo), bông sợi, các loại sợi vải từ quần áo, chăn ga, mạt bụi nhà… Tất cả những dị nguyên này bình thường bị chặn lại ở ngoài da, nay lại có thể chui tọt vào trong.
Hóa chất và chất tẩy rửa: Xà phòng có độ kiềm cao, sữa tắm chứa hương liệu nhân tạo hoặc các hóa chất tẩy rửa mạnh. Chúng sẽ rửa trôi nốt những giọt chất béo tự nhiên ít ỏi còn sót lại trên da bé.
Điều kiện khí hậu thay đổi: Sự thay đổi của thời tiết, độ ẩm không khí quá thấp (mùa đông hanh khô hoặc phòng điều hòa) hoặc khi nhiệt độ thay đổi thất thường cũng là tác nhân bùng phát bệnh.
Khi đã thấu hiểu được bài học của ngày hôm nay – hiểu rằng da con bị bệnh là do bức tường thiếu vữa, lộc xộc và mất nước – ba mẹ sẽ thấy việc điều trị và chăm sóc viêm da cơ địa không còn là một trận chiến mò mẫm nữa.
Tất cả các biện pháp y khoa và chăm sóc tại nhà đều phải xoay quanh một mục tiêu tối thượng: Sửa chữa, tái tạo và bù đắp lớp vữa cho bức tường gạch đó.
Dưới đây là 3 nguyên tắc cốt lõi mà bác sĩ Hương luôn nhắc nhở ba mẹ phải áp dụng:
Nếu da con thiếu vữa, việc của chúng ta là phải chủ động “trát vữa” nhân tạo vào cho con. Đó chính là vai trò của kem dưỡng ẩm chuyên biệt cho viêm da cơ địa.
Kem dưỡng ẩm cung cấp các lipid sinh học để lấp đầy các lỗ hổng giữa các tế bào sừng, khóa chặt hơi nước không cho bay hơi.
Cách dùng: Thoa ngay sau khi tắm trong vòng 3 phút (khi da còn ẩm) và thoa nhắc lại nhiều lần trong ngày (ít nhất 2-3 lần/ngày hoặc bất cứ khi nào thấy da con có dấu hiệu khô ráp).
Không tắm nước quá nóng vì nước nóng sẽ hòa tan và làm trôi mất lớp dầu tự nhiên ít ỏi trên da, khiến bức tường càng thêm rệu rã. Chỉ nên tắm nước ấm vừa phải (khoảng 35-37 độ C).
Thời gian tắm chỉ nên kéo dài từ 5 – 10 phút, không ngâm bé quá lâu.
Tuyệt đối tránh các loại lá cây dân gian không rõ nguồn gốc, sữa tắm nhiều bọt. Hãy chọn loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa xà phòng (Soap-free).
Cho con mặc quần áo rộng rãi, chất liệu 100% cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt. Tránh xa các loại vải len, vải sợi thô cứng vì chúng cọ xát vào da sẽ làm các tế bào tổn thương thêm.
Vệ sinh không gian sống sạch sẽ, hút bụi đệm giường thường xuyên, hạn chế nuôi thú cưng trong nhà.
Cắt ngắn móng tay của con hoặc đeo bao tay mềm vào ban đêm để hạn chế tối đa việc con cào gãi khi ngứa.
Ba mẹ biết không, viêm da cơ địa là một bệnh lý có tính chất mãn tính, hay tái phát và có yếu tố cơ địa di truyền. Chúng ta không thể thay đổi được gen di truyền của con, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể thay đổi cách chúng ta bảo vệ và chăm sóc làn da của con.
Chỉ cần ba mẹ kiên trì, hiểu rõ bản chất làn da con là một “bức tường thiếu vữa” để kiên nhẫn bù đắp dưỡng ẩm hàng ngày, hạn chế các yếu tố nguy cơ, bác sĩ tin rằng tình trạng viêm da của con sẽ được kiểm soát cực kỳ tốt.
Hẹn gặp lại ba mẹ ở bài học tiếp theo (Bài số 3), nơi tôi sẽ hướng dẫn chi tiết chuyên sâu hơn về các nguyên nhân khởi phát và phác đồ xử trí khi con vào đợt viêm cấp tính nhé!
Chúc các bé yêu luôn có một làn da khỏe mạnh và bình an!
Để được tư vấn thăm khám trực tiếp Phòng khám nhi Họa Mi với Ts – Bs Lê Thị Thu Hương, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE 0918884666 hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY.
Tìm hiểu thêm thông tin y khoa:
Chat trực tiếp Fanpage Bác sĩ Hương
Facebook Fanpage Bác sĩ Hương
Kênh Youtube Bác sĩ Hương
