0918884666
0918884666
Một buổi sáng, mẹ phát hiện con nổi vài nốt đỏ nhỏ li ti, sau đó nhanh chóng thành mụn nước. Bé sốt nhẹ, ngứa ngáy, quấy khóc. Mẹ lo sợ: “Liệu có phải con bị thủy đậu không? Có nguy hiểm không? Chăm sóc thế nào để bé không bị sẹo?”.
Đừng quá hoang mang mẹ nhé. Bài viết này sẽ giúp mẹ hiểu rõ về bệnh thủy đậu ở trẻ nhỏ – từ nguyên nhân, biểu hiện, cách chăm sóc đến phòng ngừa – một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, khoa học và đầy đủ nhất.
Thủy đậu (hay còn gọi là trái rạ) là một bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra. Đây là bệnh rất dễ lây lan, đặc biệt ở trẻ nhỏ chưa được tiêm phòng hoặc chưa từng mắc bệnh trước đó.
Thủy đậu thường xuất hiện vào mùa xuân, khi thời tiết ấm áp, độ ẩm cao – là môi trường thuận lợi cho virus phát triển và lây lan.
Virus gây thủy đậu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Ngoài ra, trẻ cũng có thể bị lây khi:
Tiếp xúc trực tiếp với dịch từ mụn nước bị vỡ.
Chơi chung đồ chơi, dùng chung vật dụng cá nhân với người nhiễm bệnh.
Nguy hiểm nhất là virus có thể lây lan trước khi trẻ nổi mụn nước 1–2 ngày, và tiếp tục lây cho đến khi toàn bộ mụn nước khô vảy.
Sau khi nhiễm virus, bệnh có thời gian ủ bệnh khoảng 10–21 ngày. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
Sốt nhẹ hoặc sốt cao (38–39°C), mệt mỏi, quấy khóc.
Sau 1–2 ngày, trẻ bắt đầu nổi mụn nước nhỏ khắp người, khởi phát ở bụng, lưng, mặt rồi lan ra tay chân.
Mụn nước có thể gây ngứa, bé hay gãi, dễ nhiễm trùng nếu không chăm sóc đúng.
Có thể kèm theo: chán ăn, đau họng, nổi hạch sau tai.
Diễn tiến mụn nước:
Ban đầu là nốt hồng, sau đó phồng lên thành mụn nước trong.
Mụn nước vỡ ra, đóng vảy, và lành sau 7–10 ngày nếu không nhiễm trùng.
Hầu hết trẻ bị thủy đậu sẽ tự khỏi sau 1–2 tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, biến chứng có thể xảy ra, đặc biệt ở trẻ dưới 1 tuổi, suy giảm miễn dịch hoặc chăm sóc không đúng cách:
Nhiễm trùng da do mụn nước vỡ, bé gãi làm vi khuẩn xâm nhập.
Viêm phổi – biểu hiện qua ho, khó thở.
Viêm não, viêm màng não – hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm.
Sẹo xấu nếu bé gãi mạnh, chăm sóc không đúng.
Cho bé nghỉ ngơi tại nhà, tránh đến lớp học hay nơi đông người ít nhất 7–10 ngày.
Cách ly với trẻ khác trong nhà để tránh lây lan.
Không kiêng tắm! Tắm nhẹ nhàng bằng nước ấm, sạch, dùng xà phòng dịu nhẹ.
Lau khô người nhẹ nhàng, không chà xát mụn nước.
Cắt móng tay cho bé, mang găng tay nếu cần để tránh gãi trầy mụn.
Cho bé ăn thức ăn mềm, dễ tiêu: cháo, súp, trái cây.
Uống nhiều nước, nước ép trái cây để thanh nhiệt, tăng đề kháng.
Nếu miệng đau, loét – có thể dùng ống hút hoặc muỗng nhỏ, chia nhỏ bữa ăn.
Hạ sốt bằng paracetamol nếu sốt trên 38,5°C (không dùng aspirin).
Bôi thuốc xanh methylen hoặc hồ nước lên mụn nước để khô nhanh.
Không tự ý dùng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Sốt cao liên tục > 3 ngày không giảm.
Mụn nước lan nhanh, mưng mủ, đau nhiều.
Bé khó thở, ho nhiều, co giật, li bì, ngủ gà.
Mụn nước xuất hiện ở mắt, miệng, bộ phận sinh dục.
Trẻ dưới 1 tuổi hoặc có bệnh nền, suy giảm miễn dịch.
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt với thủy đậu – bệnh có vắc xin phòng ngừa hiệu quả:
Mũi 1: khi trẻ được 12–15 tháng tuổi.
Mũi 2: sau mũi 1 ít nhất 6 tuần, tốt nhất trước 12 tuổi.
Dạy trẻ rửa tay thường xuyên.
Không dùng chung khăn, ly, chén với người khác.
Nếu trong gia đình có người bệnh, cần cách ly ít nhất 7 ngày.
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em. Dù dễ lây nhưng phần lớn đều lành tính nếu được chăm sóc đúng cách tại nhà. Mẹ hãy bình tĩnh, theo dõi sát sao và đừng ngại hỏi ý kiến bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
Với tình yêu thương và sự hiểu biết, mẹ hoàn toàn có thể giúp con vượt qua “trận chiến” thủy đậu một cách nhẹ nhàng và an toàn.
