0918884666
0918884666
Bác sĩ Hương mến chào ba mẹ và các bạn. Viêm da cơ địa (chàm thể tạng) là một căn bệnh da liễu mạn tính rất phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Chăm sóc một em bé bị viêm da cơ địa đòi hỏi sự kiên trì rất lớn từ các bậc phụ huynh. Đáng sợ nhất trong hành trình này chính là các đợt cấp của viêm da cơ địa – thời điểm làn da của bé trở nên tồi tệ một cách nhanh chóng, khiến con ngứa ngáy, quấy khóc và mất ngủ.
Nếu không biết cách xử lý kịp thời và đúng khoa học, tổn thương da rất dễ bị nhiễm trùng, để lại sẹo hoặc gây ra các biến chứng nguy hiểm. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một cách chi tiết về dấu hiệu nhận biết và 3 chiến lược cốt lõi để xử trí đợt cấp viêm da cơ địa cho bé, dựa trên những chia sẻ chuyên môn từ Bác sĩ Lê Thu Hương.
Để có giải pháp điều trị đúng đắn, trước hết bố mẹ cần hiểu rõ điều gì đang thực sự xảy ra trên làn da của con khi đợt cấp bùng phát.
Làn da của trẻ bị viêm da cơ địa vốn có một hàng rào bảo vệ rất non yếu. Khi có các tác nhân kích thích từ môi trường bên ngoài (như bụi bẩn, thời tiết thay đổi, lông động vật, hóa chất từ xà phòng hoặc các dị nguyên thức ăn) xâm nhập qua lớp biểu bì da và đi sâu xuống lớp dưới da.
Sự xâm nhập này ngay lập tức kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể, gây ra các phản ứng viêm mạnh mẽ. Hậu quả là làn da của bé bắt đầu nổi ban đỏ, sưng tấy và ngứa dữ dội.
Bố mẹ có thể dễ dàng nhận thấy đợt cấp đang đến thông qua các biểu hiện trực quan sau:
Bé gãi liên tục: Đây là dấu hiệu đầu tiên. Cơn ngứa ngáy dữ dội khiến bé không sập mắt ngủ được, liên tục dùng tay gãi hoặc cọ xát vùng da tổn thương vào chăn gối.
Xuất hiện các nốt sẩn đỏ: Làn da vùng tổn thương (thường là ở má, các nếp gấp khuỷu tay, khuỷu chân) bắt đầu khô ráp, đỏ ửng và nổi lên các nốt sẩn.
Hiện tượng chảy nước: Nếu bé gãi nhiều làm trầy xước da, kết hợp với sự xâm nhập của các loại vi khuẩn bên ngoài, bề mặt da sẽ bắt đầu có hiện tượng rỉ dịch, chảy nước. Đây là dấu hiệu cảnh báo da đang bị tổn thương nghiêm trọng và có nguy cơ bội nhiễm.
Khi em bé bước vào giai đoạn bùng phát đợt cấp, việc thoa kem dưỡng ẩm thông thường hoàn toàn không còn đủ hiệu quả. Theo Bác sĩ Lê Thu Hương, bố mẹ bắt buộc phải phối hợp nhịp nhàng 3 chiến lược y khoa dưới đây:
Trong đợt cấp, phản ứng viêm dưới da của bé đang diễn ra vô cùng dữ dội. Để dập tắt “ngọn lửa” này, việc sử dụng thuốc chống viêm là bắt buộc, và nhóm thuốc phổ biến nhất chính là Corticoid bôi tại chỗ.
Cảnh báo quan trọng từ bác sĩ: Bố mẹ tuyệt đối không được tự ý ra hiệu thuốc mua Corticoid để bôi cho con.
Thuốc Corticoid được chia thành rất nhiều cấp độ từ nhẹ, trung bình đến rất mạnh. Việc lựa chọn loại thuốc nào phụ thuộc hoàn toàn vào:
Mức độ nặng nhẹ của đợt cấp.
Vị trí vùng da bị tổn thương của em bé.
Ví dụ, đối với vùng da mặt – nơi da rất mỏng và nhạy cảm – các bác sĩ thường chỉ kê các loại Corticoid nhóm rất nhẹ để tránh tác dụng phụ như teo da, giãn mạch. Ngược lại, với những vùng da dày hơn ở thân mình, tay hoặc chân, bác sĩ có thể sẽ cân nhắc một loại Corticoid có hoạt lực mạnh hơn để mang lại hiệu quả dứt điểm.
Để đảm bảo bôi đủ lượng thuốc chống viêm mà không gây quá liều, bố mẹ nên áp dụng nguyên tắc FTU (Đơn vị đốt ngón tay):
Một đơn vị FTU được tính bằng lượng thuốc kem hoặc mỡ ép ra từ tuýp thuốc có đường kính vòi tiêu chuẩn, trải dài từ đầu ngón tay trỏ đến đốt ngón tay đầu tiên của người trưởng thành.
Một lượng FTU này sẽ tương đương với diện tích bôi bao phủ bằng 2 lòng bàn tay của em bé. Bố mẹ hãy ước lượng diện tích vùng da tổn thương của con để lấy lượng thuốc cho chính xác.
Ngứa ngáy là nguyên nhân khiến bé gãi, làm rách da và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Cắt đứt vòng xoắn bệnh lý “Ngứa – Gãi – Viêm – Ngứa” là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng.
Sử dụng thuốc kháng Histamin: Bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc kháng Histamin đường uống phù hợp với lứa tuổi của bé nhằm ức chế chất trung gian gây ngứa. Thông thường, trong đợt cấp, các bác sĩ có xu hướng ưu tiên lựa chọn nhóm kháng Histamin thế hệ cũ có tác dụng phụ gây buồn ngủ nhẹ. Điều này giúp em bé có được một giấc ngủ sâu hơn, ngon hơn vào ban đêm, giảm tần suất cào gãi trong vô thức.
Liệu pháp quấn ẩm / Đắp ẩm: Đây là phương pháp hỗ trợ giảm ngứa và làm dịu da cực kỳ hiệu quả bằng cách sử dụng các gạc ẩm đắp lên vùng da tổn thương sau khi bôi thuốc. Tuy nhiên, bố mẹ cần lưu ý: Không áp dụng kem dưỡng ẩm thông thường lên những vùng da đang bị trợt loét, chảy nước. Việc bôi kem dưỡng đặc lên vết thương hở có thể làm bít tắc và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Trẻ bị viêm da cơ địa
Khi da bị tổn thương, hàng rào bảo vệ bị phá vỡ hoàn toàn, vi khuẩn (đặc biệt là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus) rất dễ tấn công gây nhiễm trùng.
Tắm lá hoặc tắm muối sinh lý: Trong giai đoạn da bé bị chảy nước và có dấu hiệu rỉ dịch, việc tắm bằng một số loại lá dân gian lành tính (được rửa sạch, nấu kỹ) hoặc tắm bằng nước muối sinh lý ấm có thể hỗ trợ sát khuẩn, làm se vết thương vô cùng tốt.
Lưu ý bắt buộc sau khi tắm lá/muối: Ngay sau khi tắm bằng nước lá hoặc nước muối, bố mẹ bắt buộc phải tắm tráng lại bằng nước sạch cho bé. Nếu không tráng lại, lượng muối hoặc cặn lá đọng lại trên da khi khô đi sẽ hút ẩm ngược, làm da bé càng trở nên thô ráp và kích ứng nặng hơn. Sau khi tắm tráng sạch, hãy nhanh chóng thấm khô bằng khăn mềm và thực hiện các bước đắp ẩm, bôi thuốc cho con.
Thuốc kháng sinh: Tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng thực tế trên da, các bác sĩ có thể kê thêm thuốc kháng sinh bôi tại chỗ hoặc kháng sinh đường uống toàn thân cho bé.
Mặc dù có thể tự chăm sóc và theo dõi bé tại nhà theo các hướng dẫn y khoa cơ bản, tuy nhiên, bố mẹ cần đặc biệt nhạy bén để phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm. Hãy đưa con đến gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc nhi khoa ngay lập tức nếu xuất hiện các tình trạng sau:
Dùng thuốc không hiệu quả: Bố mẹ đã áp dụng các phương pháp chăm sóc thông thường được tư vấn trước đó, hoặc đã bôi thuốc theo đơn cũ từ 1 đến 2 ngày mà tình trạng da của con không hề thuyên giảm, thậm chí lan rộng hơn.
Bé có biểu hiện sốt: Sốt là dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể đang phản ứng với tình trạng nhiễm trùng hệ thống.
Tổn thương da nghiêm trọng: Các vùng da viêm bắt đầu chảy dịch nhiều, xuất hiện các nốt mụn mủ hoặc có hiện tượng đóng vảy tiết màu vàng mật ong (dấu hiệu điển hình của nhiễm khuẩn tụ cầu).
Điều trị khỏi một đợt cấp chỉ là phần ngọn, điều quan trọng lâu dài là làm sao để kéo dài thời gian khỏe mạnh của da và hạn chế tối đa các đợt cấp quay trở lại. Bố mẹ cần luôn khắc cốt ghi tâm nguyên tắc: Luôn luôn cách ly bé khỏi các yếu tố kích thích.
Kiểm soát môi trường sống: Giữ nhà cửa luôn sạch sẽ, thông thoáng, hút bụi thường xuyên, tránh nuôi chó mèo hoặc để bé tiếp xúc với gấu bông nếu bé có cơ địa dị ứng lông động vật.
Lựa chọn trang phục: Cho bé mặc quần áo làm từ 100% chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt, form rộng rãi, tránh các loại vải len, vải sợi tổng hợp thô ráp dễ gây cọ xát vào da.
Dưỡng ẩm duy trì: Khi đợt cấp đã qua đi, làn da bé trở về trạng thái khô thông thường, đây là lúc cần bôi kem dưỡng ẩm chuyên dụng cho viêm da cơ địa đều đặn từ 2-3 lần/ngày để chủ động củng cố hàng rào bảo vệ da.
Xử trí viêm da cơ địa đợt cấp cho bé chưa bao giờ là hành trình dễ dàng, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu bố mẹ có đủ kiến thức và sự bình tĩnh. Hãy luôn nhớ 3 từ khóa: Chống viêm, Chống ngứa, Chống nhiễm trùng và tuyệt đối tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Chúc các bé yêu sẽ luôn có một làn da khỏe mạnh và bình an!
