

“Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?” là thắc mắc của nhiều cha mẹ. Thiếu máu khiến bé trông xanh xao, không hoạt bát năng động, chậm phát triển về ngôn ngữ, biếng ăn, mệt mỏi,… Vậy trẻ bị thiếu máu nên bổ sung gì, chế độ ăn dinh dưỡng nào là hợp lý cho trẻ bị gầy yếu? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ có được câu trả lời.

Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?
Trẻ bị thiếu máu là tình trạng lượng hồng cầu (hồng tuyết cầu) bị giảm xuống dưới mức bình thường. Hoặc lượng hemoglobin (nguyên liệu tạo nên hồng cầu) của trẻ thấp. Theo tổ chức Y tế thế giới, hàm lượng hemoglobin của trẻ thiếu máu theo từng lứa tuổi là:
Hồng cầu sẽ được tuỷ xương sinh ra liên tục để bù đắp số hồng cầu bị mất đi. Vì thế, trẻ thiếu máu có thể do nguyên nhân sau:
Trẻ bị thiếu sắt:
Trường hợp phổ biến nhất là trẻ thiếu máu do thiếu sắt. Để tạo được hemoglobin thì cơ thể cần có sắt. Khi bị thiếu hụt sắt khiến lượng hemoglobin được tạo ra ít hơn bình thường. Do đó lượng hồng cầu được tạo ra cũng sẽ giảm xuống. Thông thường, tình trạng thiếu sắt là do chế độ ăn của trẻ bị thiếu hụt sắt. Hoặc thiếu hụt Vitamin C kiến khả năng hấp thụ sắt kém. Tình trạng trẻ thiếu máu sắt ở các nước đang phát triển tương đối cao lên đến 40-50 %.

Trẻ thiếu máu do thiếu sắt
Do bệnh lý
Trẻ có thể mắc một số bệnh lý về máu như tan máu bẩm sinh, tủy xương kém sản sinh hồng cầu (suy tuỷ). Hoặc bệnh làm thay đổi hình dạng hồng cầu như hồng cầu hình liềm (bệnh di truyền). Bệnh không chỉ gây thiếu máu mà còn làm tổn thương đến những mạch máu nhỏ, hẹp khi hồng cầu hình liềm đi qua. Trường hợp những trẻ bị suy dinh dưỡng, nhiễm trùng,… cũng sản sinh lượng hồng cầu ít hơn bình thường.
Thiếu máu do mất máu
Khi trẻ bị mất một lượng nhỏ máu như đứt tay, chảy máu cam thì tuỷ xương có thể sản sinh hồng cầu để bù lại. Nhưng khi mất máu quá nhiều như nôn, ói, xuất huyết, bị tai nạn, nhiễm ký sinh trùng đường ruột ( giun móc gây nên tình trạng mất máu đường tiêu hoá và thiếu sắt)… Lúc này, tủy xương không thể sản sinh kịp để bù lại lượng máu đã mất. Do đó trẻ có thể xảy ra tình trạng thiếu máu.
Hồng cầu hoạt động như một đơn vị vận chuyển oxy và dưỡng chất trong cơ thể. Do đó khi thiếu máu trẻ sẽ có một số biểu hiểu như:
Da bé nhợt nhạt, xanh xao, biểu hiệu từ từ ở một số vùng như: lòng bàn tay, bàn chân, vành tai nhợt nhạt,…
Trẻ mệt mỏi, kém vận động, thèm ngủ, kém tập trung do đó sức học giảm xuống. Tình trạng thiếu máu kéo dài khiến bé sụt cân, cơ thể gầy yếu, rối loạn tiêu hoá,…

Trẻ mệt mỏi, kém hoạt động do thiếu máu
Hoa mắt chóng mặt, choáng váng khi đứng lên đột ngột, tim đập nhanh, thở nhanh.
Những dấu hiệu nhận biết này chỉ là dấu hiệu sơ bộ bên ngoài, chưa thể đưa ra kết luận trẻ bị thiếu máu. Để có thể chắc chắn trẻ bị thiếu máu cần dựa trên những chỉ số xét nghiệm. Vì thế, nếu trẻ có những dấu hiệu trên và để chắc chắn mẹ hãy đưa bé đi khám nhé.
Khi trẻ bị thiếu máu, không đủ lượng hồng cầu vận chuyển các chất dinh dưỡng để nuôi cơ thể, cơ thể chậm phát triển, sụt cân. Hệ miễn dịch của bé yếu không thể chống lại những tác nhân xấu bên ngoài, trẻ hay bị ốm vặt, mệt mỏi,… Thực đơn dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp trẻ cải thiện được tình trạng thiếu máu cũng như ốm yếu.

Bổ sung thêm sắt cho trẻ bị thiếu máu
Nội tạng động vật (gan, tim, bầu dục của lợn hoặc bò) là câu trả lời đầu tiên cho thắc mắc “Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?”. Các mẹ thường bỏ qua nội tạng do nghĩ nó không tốt, tuy nhiên chúng có chứa sắt và acid folic với hàm lượng rất cao. Ngoài ra, trong gan lợn còn chứa rất nhiều vitamin (vitamin A, B, D) và khoáng chất mà cơ thể cần. Những bé đang ăn dặm, mẹ có thể cho bé ăn cháo/bột có thêm gan/tim/bầu dục với tần suất 2-4 lần/tuần. Để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm mẹ phải chọn nội tạng của động vật khoẻ mạnh.
Các loại thịt có màu đỏ (thịt bò, thịt lợn nạc, thịt bắp đùi của lợn, thịt cừu,…) là những thực phẩm giàu sắt. Mẹ nên cho con ăn thịt bò hoặc thịt cừu bởi vì chúng có hàm lượng sắt cao nhất trong các loại thịt. Ngoài ra, thịt sẽ cung cấp lượng lớn chất đạm giúp trẻ cải thiện cân nặng và nhanh chóng hồi phục sức khỏe.

Các loại thịt đỏ chứa nhiều sắt
Hải sản là một nguồn thực phẩm giàu sắt và các vitamin. Đây là nguồn thực phẩm được các mẹ nghĩ đến nhiều khi thắc mắc “Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?”. Ví dụ như cá, nghêu, sò, mực , tôm, cua, hàu, bạch tuộc,… Có thể thêm cháo hải sản và thực đơn của con. Nó sẽ giúp bữa ăn của con thêm phong phú và cung cấp chất sắt mà cơ thể cần. Khoảng 1-2 bữa cháo/bột hải sản trong tuần sẽ giúp cải thiện được tình trạng thiếu sắt của trẻ.
Được biết đến là một loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như 11 loại vitamin, sắt, protein, canxi, photpho,… Với hàm lượng sắt cao 2,7 mg/100g lòng đỏ sẽ hạn chế nguy cơ thiếu máu ở trẻ, tăng cường khả năng sản sinh máu. Tuy nhiên mẹ chỉ nên cho trẻ ăn thừa 2-4 quả một tuần.
Các loại rau như: cải xoong, súp lơ xanh, rau bina (rau chân vịt), bí ngô xanh, rau diếp, rau ngót… có hàm lượng sắt tương đối cao. Việc bổ sung rau xanh vào thực đơn sẽ cải thiện tình trạng thiếu máu. Và bổ sung thêm chất xơ và vitamin cho trẻ. Để việc ăn rau trở nên dễ dàng, mẹ có thể nghiền chúng chung với hoa quả thành thức uống hấp dẫn, hoặc nấu một vài món súp để trẻ dễ ăn hơn,…

Rau có màu xanh đậm chứa nhiều sắt
Một số thực phẩm từ thực vật có chứa sắt như các loại hạt (hạt điều, hạt bí, hạt hướng dương, hạt thông, hạnh nhân,..). Và các loại đậu (đậu xanh, đậu đen, đậu tương, đậu trắng hạt,…). Chúng có hàm lượng sắt thậm chí còn cao hơn cả hải sản. Hàm lượng sắt ở 100g đậu nành hoặc đậu xanh có thể lên đến 15,7 mg. Mẹ có thể dùng đậu để chế biến các món ăn như: Sữa đậu này, giá đỗ, chè, đậu phụ,… Và các loại hạt khô trở thành một món ăn vặt lành mạnh, thay thế những những món ăn dầu mỡ như snack, đồ ngọt (bánh kẹo),…
Trái cây luôn là lựa chọn hàng đầu vì nó cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng (cacbonhydrat, phytonutrient, folic, kẽm, vitamin) và chứa hàm lượng sắt cao. Mẹ có thể lựa chọn dâu tây, quả mâm xôi cho trẻ, hoặc mận. Được biết, trong 100g mận sấy khô chứa 1,2 mg sắt. Ngoài ra, mẹ nên lựa chọn các loại hoa quả giàu vitamin C như cam, quýt, ổi, đu đủ, chuối,… Vì khi có mặt của vitamin C, cơ thể có thể hấp thu sắt dễ dàng hơn. Và lượng máu được sản sinh ra sẽ tăng lên.
Hãy trang bị một nền tảng thể trạng tốt nhất cho con bằng những bữa ăn đầy đủ để không phải thắc mắc “Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?”
Đối với mẹ bầu, mẹ cần bổ sung đầy đủ sắt ngay từ trong thai kỳ để con được phát triển khoẻ mạnh.
Với trẻ dưới 2 tuổi, nếu phát hiện tình trạng thiếu máu có thể cho trẻ uống viên sắt. Dựa theo chỉ định của bác sĩ.
Xây dựng một môi trường sống sạch sẽ, ăn chín uống sôi để đề phòng nhiễm giun. Tẩy giun định kỳ cho bé.
Hướng dẫn bé vệ sinh cá nhân sạch sẽ để tránh bị nhiễm giun cũng như những bệnh khác như cúm mùa, cảm lạnh,..

Hưỡng dẫn trẻ vệ sinh tay chân đúng cách để tránh lây nhiễm bệnh
Chế độ ăn dinh dưỡng đa dạng, đầy đủ chất. Ngoài chất đạm, bạn cần đảm bảo lượng sắt, vitamin C, vitamin B, acid folic cho trẻ.
Bên cạnh thắc mắc “Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì” thì việc con có hấp thu được sắt trong các thực phẩm đó hay không cũng là điều đáng quan tâm. Câu trả lời là mẹ nên dùng thêm các sản phẩm hỗ trợ đường tiêu hoá như cốm tiêu hoá, men tiêu hoá, lợi khuẩn sống…
Lợi khuẩn, enzym tiêu hoá sẽ giúp việc tiêu hoá và hấp thu trở nên dễ dàng. Khi đó lượng sắt trẻ ăn vào sẽ dễ dàng hấp thu vào cơ thể. Ngoài ra, nó còn hỗ trợ giải quyết những tình trạng đầy hơi, khó tiêu, đau bụng trên,… giúp bé ăn ngon miệng hơn.
Như vậy, câu hỏi “Trẻ thiếu máu nên bổ sung gì?” đã cơ bản được giải quyết. Trình trạng thiếu máu ở trẻ có thể cải thiện bằng một chế độ dinh dưỡng hợp lý. Bài viết này sẽ giúp mẹ có thêm kiến thức để phòng tránh thiếu máu cho con.
>>Xem thêm: Biếng ăn để lại hậu quả gì với trẻ
>>Xem thêm: Men tiêu hóa trị táo bón cho trẻ
>>Xem thêm:Sự phát triển bình thường của trẻ 12 tháng tuổi
Để được tư vấn thăm khám trực tiếp Phòng khám nhi Họa Mi với Ts – Bs Lê Thị Thu Hương, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE 0918884666 hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY.
Tìm hiểu thêm thông tin y khoa
Chat trực tiếp Fanpage Bác sĩ Hương
Facebook Fanpage Bác sĩ Hương
Kênh Youtube Bác sĩ Hương