4. 9 bệnh hô hấp ở trẻ em và trẻ sơ sinh bố mẹ cần biết

Tổng quan về các bệnh hô hấp ở trẻ em

Hệ hô hấp của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn thiện, cùng với sức đề kháng yếu, khiến trẻ dễ mắc các bệnh lý hô hấp, đặc biệt vào thời điểm giao mùa. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 4,3 triệu trẻ dưới 5 tuổi tử vong do bệnh lý hô hấp, trong đó, viêm phổi là nguyên nhân chính. Trung bình mỗi trẻ mắc từ 4–6 bệnh hô hấp/năm.

Triệu chứng chung của các bệnh hô hấp thường là:

• Ho, khó thở.
• Khạc đờm, đau ngực.
• Sốt hoặc cảm giác mệt mỏi.

Hãy cùng tìm hiểu về 9 bệnh lý hô hấp phổ biến ở trẻ em để phòng tránh và điều trị kịp thời.

1. Cúm

Cúm do virus gây ra, thường gặp vào mùa lạnh. Trẻ mắc cúm có các triệu chứng:

• Sốt cao kéo dài (5–7 ngày).
• Đau cơ, mệt mỏi, ho, sổ mũi.

Nếu không được điều trị đúng cách, cúm có thể gây viêm phổi, nhiễm khuẩn thứ phát, thậm chí tử vong.

Phòng ngừa:

• Tiêm vắc xin cúm hàng năm, bắt đầu từ khi trẻ 6 tháng tuổi.
• Duy trì vệ sinh cá nhân và tránh tiếp xúc với người bệnh.

2. Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên

Còn gọi là cảm lạnh thông thường, bệnh này do virus gây ra, trẻ thường mắc 6–8 lần/năm với triệu chứng:

• Đau họng, ho, sổ mũi, hắt hơi.
• Đau nhức cơ thể, nhức đầu.

Bệnh thường tự khỏi sau vài ngày với các biện pháp chăm sóc tại nhà:

• Nghỉ ngơi, uống nhiều nước.
• Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

3. Hen suyễn

Hen suyễn là bệnh lý mãn tính ở phổi, gây các triệu chứng:

• Ho, khó thở, thở rít, thở khò khè.
• Tức ngực, cảm giác nặng ngực.

Trẻ mắc hen suyễn dễ bị viêm phế quản hoặc viêm phổi. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể dẫn đến suy hô hấp.

Cách phòng ngừa và kiểm soát:

• Tránh tiếp xúc với bụi, phấn hoa, khói thuốc.
• Sử dụng thuốc giãn phế quản hoặc corticosteroid theo hướng dẫn của bác sĩ.

4. Viêm xoang

Viêm xoang xảy ra khi các mô bên trong xoang bị viêm, dẫn đến tích tụ dịch và nhiễm trùng. Trẻ bị viêm xoang thường có:

• Đau nhức vùng mặt, sau mắt và mũi.
• Khó thở, ho, sổ mũi.
• Dịch chảy xuống họng gây đau họng, buồn nôn.

Điều trị:

• Dùng thuốc giảm viêm và vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý.
• Phẫu thuật làm sạch xoang nếu tình trạng viêm kéo dài.

5. Viêm phế quản

Viêm phế quản là tình trạng viêm các ống thở lớn trong phổi, thường do virus. Triệu chứng:

• Ho kéo dài (3–4 tuần).
• Sốt, ớn lạnh, đau tức ngực, thở khò khè.

Bệnh thường bị nhầm lẫn với hen suyễn, do đó cần thăm khám để chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

6. Viêm thanh khí phế quản (Croup)

Viêm thanh khí phế quản thường xảy ra ở trẻ từ 3 tháng – 5 tuổi, gây:

• Sưng thanh quản, khí quản.
• Giọng khàn, thở rít.

Bệnh thường nhẹ và có thể điều trị tại nhà:

• Cho trẻ nghỉ ngơi, sử dụng thuốc giảm đau như ibuprofen hoặc acetaminophen.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng.

7. Viêm họng do liên cầu khuẩn

Viêm họng do liên cầu khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn phổ biến ở trẻ em, dễ gây biến chứng nguy hiểm như:

• Sốt thấp khớp, bệnh tim.
• Bệnh thận, thấp tim.

Triệu chứng thường gặp:

• Đau họng nghiêm trọng, khó nuốt.
• Sốt cao, mệt mỏi.

Bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ kê đơn thuốc kháng sinh điều trị sớm.

8. Viêm phổi

Viêm phổi là bệnh nhiễm trùng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng trẻ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi. Triệu chứng:

• Ho nặng tiếng, khó thở, đau tức ngực.
• Sốt cao, nôn, môi tím tái.

Điều trị:

• Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bệnh.
• Sử dụng kháng sinh hoặc kháng virus tùy nguyên nhân.

9. Suy hô hấp cấp

Suy hô hấp cấp là tình trạng rối loạn chức năng hô hấp nghiêm trọng, thường gặp ở trẻ sinh non hoặc mắc bệnh lý phổi. Triệu chứng:

• Thở rên, thở khò khè, ngưng thở.
• Môi tím tái, nhịp tim nhanh hoặc chậm.

Điều trị:

• Cần can thiệp y tế ngay lập tức để đảm bảo cung cấp oxy và duy trì chức năng hô hấp.

Cách phòng ngừa các bệnh hô hấp ở trẻ em

Để bảo vệ trẻ khỏi các bệnh hô hấp, bố mẹ cần chú ý:

1. Rửa tay thường xuyên:

• Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm trong ít nhất 20 giây.

2. Hướng dẫn trẻ che miệng khi ho/hắt hơi:

• Dùng khuỷu tay hoặc khăn giấy, sau đó rửa tay sạch sẽ.

3. Tránh tiếp xúc với người bệnh:

• Hạn chế cho trẻ đến nơi đông người khi có dịch bệnh.

4. Tiêm phòng đầy đủ:

• Đưa trẻ đi tiêm các loại vắc xin như cúm, phế cầu khuẩn để phòng bệnh.

5. Tăng cường sức đề kháng:

• Đảm bảo trẻ có chế độ dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên.

Kết luận

Các bệnh lý hô hấp là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe của trẻ em, đặc biệt ở trẻ sơ sinh. Bố mẹ cần nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời, đồng thời thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của con yêu.